Δεν χρειάζεται να είμαστε εχθροί στο κίνημα για το κλίμα

Εκατοντάδες επιστήμονες και μελετητές έχουν ειπώθηκε, ζητώντας μια πιο ειλικρινή και νηφάλια συζήτηση σχετικά με την αυξανόμενη πιθανότητα κοινωνικής διαταραχής, κατάρρευσης και κατάρρευσης λόγω της περιβαλλοντικής αλλαγής. Το βάρος και ο επείγων χαρακτήρας της έκκλησής τους δεν πρέπει να αγνοηθεί ή να παραβλεφθεί.

Οι έρευνες αποκαλύπτουν ότι μεγάλα ποσοστά των πληθυσμών του δυτικού κόσμου αναμένουν πλέον την κατάρρευση των κοινωνιών τους εντός της ζωής τους λόγω μιας σειράς ανατρεπτικών αλλαγών. Είναι ζωτικής σημασίας κάθε μελετημένη συλλογική αντίδραση να αναγνωρίζει και να περιλαμβάνει τρόπους επεξεργασίας των δύσκολων συναισθημάτων προκειμένου να βρεθούν εποικοδομητικοί δρόμοι για το μέλλον.  

Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ήδη βιώσει την κατάρρευση των μέσων διαβίωσης και των κοινοτήτων τους λόγω των αυξανόμενων άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής κατά την τελευταία δεκαετία. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι το κλιματικό χάος είναι μια αυξανόμενη ανθρωπιστική κρίση που απαιτεί την ενεργό συμπόνια μας μέσω της ανθρωπιστικής βοήθειας, της ειρήνευσης και της παγκόσμιας δικαιοσύνης.  

Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν θέσει ως προτεραιότητα τον ακτιβισμό τους για το κλίμα τα τελευταία χρόνια, επειδή αισθάνονται πλέον μια άμεση απειλή για τη ζωή, όπως την ξέρουμε, και όχι τις γνώσεις τους για τα μέρη ανά εκατομμύριο ή τις απειλές για τις πολικές αρκούδες μέχρι το 2050. Η κατανόηση των κινήτρων αυτών των ανθρώπων και η συνεργασία μαζί τους θα μας βοηθήσει όλους να μεγιστοποιήσουμε τις επιπτώσεις μας στην επιβράδυνση της πτώσης και στην άμβλυνση της συντριβής.

Αυτές οι απλές αλήθειες μπορούν να πνιγούν από τα μηνύματα που μεταδίδουν οι εταιρείες που κατέχουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τους εκδοτικούς οίκους και τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Τέτοια μηνύματα φαίνεται να καλούν το ευρύ κοινό να παραμείνει ήρεμο και να πιστέψει ότι η καλύτερη τεχνολογία και οι καλύτεροι τεχνοκράτες μπορούν να διορθώσουν το μέλλον μας. Εμείς διαφωνούμε. Αν και δεν είμαστε σε πόλεμο με τέτοιες προοπτικές, έχουμε ανακαλύψει ότι κάποιοι άνθρωποι θεωρούν ότι βρίσκονται σε πόλεμο με όσους από εμάς βιώνουν ή προβλέπουν την κοινωνική αναστάτωση ή κατάρρευση και θέλουν να κάνουν αυτό τη βάση από την οποία φανταζόμαστε την ατζέντα για το μέλλον.  

Γνωρίζουμε ότι όποιος εξετάσει προσεκτικά το θέμα αυτό, θα δυσκολευτεί να πιστέψει το επιχείρημα ότι μια βασική απειλή για την αποτελεσματική δράση για το κλίμα είναι ένα μικρό αλλά αυξανόμενο δίκτυο ανθρώπων που υποστηρίζουν ο ένας τον άλλον με θετικούς τρόπους για να ανταποκριθούν στην αναστάτωση και την πρόβλεψη της κατάρρευσης. Γνωρίζουμε ότι το να περνά κανείς στην επίθεση εναντίον ενός νέου "εχθρού" για να αποσπάσει την προσοχή από την αποτυχία των δικών του αξιών και προσπαθειών για μεταρρύθμιση είναι μια τακτική τουλάχιστον τόσο παλιά όσο και η ανθρώπινη ικανότητα για αφήγηση ιστοριών. Και ξέρουμε ότι η ίδια η ύπαρξή μας μπορεί να φανεί ως απειλή για την ταυτότητα των ανθρώπων που πιστεύουν στον ανθρώπινο έλεγχο της φύσης ή που θέλουν να διατηρήσουν τον τρόπο ζωής και την πολιτική τους ανέπαφη καθώς παρακολουθούν την τραγωδία που εκτυλίσσεται γύρω μας.

Η τελευταία προσπάθεια να περιγραφούν ομάδες όπως το κίνημα Deep Adaptation ως λανθασμένες και αντιπαραγωγικές προέρχεται από τον κλιματολόγο καθηγητή Michael Mann στο βιβλίο του "The New Climate War". Γράφει τα εξής για εμάς:

"Ο ντουμισμός μερικές φορές μεταμφιέζεται σε ψευδώνυμο. Σκεφτείτε αυτό που έχει γίνει γνωστό ως "Βαθιά Προσαρμογή", ... αναπαράγει την απομάκρυνση από τη μάχη για το κλίμα... Το έγγραφο του Bendell [για τη Βαθιά Προσαρμογή] είναι ένα πιο ισχυρό εργαλείο για την απομάκρυνση από οποιοδήποτε άρθρο έχει γραφτεί ποτέ από έναν αρνητή της κλιματικής αλλαγής".

Η ατζέντα για τη βαθιά προσαρμογή αποτελεί κρίσιμο μέρος της αναδυόμενης παγκόσμιας συζήτησης και απάντησης στη σοβαρότητα της εξελισσόμενης κλιματικής κρίσης, και γι' αυτό είναι λογικό ο καθηγητής Mann να μιλάει γι' αυτήν, καθώς προσπαθεί να είναι ενημερωμένος για το κλιματικό κίνημα. Αντιλαμβανόμαστε ότι ο ίδιος και οι εκδότες του - όπως και εμείς - προσπαθούν με κάθε τρόπο να κινητοποιήσουν τη δράση για τη μείωση της βλάβης μπροστά στην επικίνδυνη περιβαλλοντική αλλαγή. Ωστόσο, μέσω της άμεσης συνεργασίας μας με ακτιβιστές του κλίματος, και πολλοί από εμάς είναι και οι ίδιοι ακτιβιστές, έχουμε μια πολύ διαφορετική εμπειρία από αυτόν και τους συμβούλους του. Δεν μας εκπλήσσει το γεγονός ότι η αίσθηση της υπαρξιακής απειλής έχει ριζοσπαστικοποιήσει τους ανθρώπους ώστε να γεννηθεί ένα νέο κύμα ακτιβισμού για το κλίμα. Δεν μας εκπλήσσει το γεγονός ότι έρευνα ψυχολογίας σχετικά με την προσδοκία δύσκολων μελλοντικών καταστάσεων διαπιστώνει ότι δεν οδηγεί απαραίτητα σε προβλήματα ψυχικής υγείας, ενώ η καταπίεση των συναισθημάτων οδηγεί.

Δεδομένων των παραποιήσεων σχετικά με το τι είναι η Βαθιά Προσαρμογή, θεωρούμε χρήσιμο να επαναδιατυπώσουμε την προσέγγισή μας. Η έννοια της Βαθιάς Προσαρμογής βασίζεται στην άποψη ότι οι πολλαπλές κοινωνικές καταρρεύσεις λόγω των άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων της περιβαλλοντικής αλλαγής είναι πλέον είτε πιθανές, είτε αναπόφευκτες, είτε ήδη σε εξέλιξη. Η επιστημονική βάση γι' αυτό ξεπερνά πλέον κατά πολύ το αρχικό έγγραφο για τη Βαθιά Προσαρμογή, καθώς ενσωματώνει το ευρύ πεδίο που είναι πλέον γνωστό ωςcollapsology'. Σε κάθε περίπτωση, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του καθηγητή Mann, το αρχικό έγγραφο και η έννοια της DA δεν καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι μια μαζική απελευθέρωση μεθανίου συμβαίνει σίγουρα στην Αρκτική. Αντίθετα, το αρχικό έγγραφο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ούτε για τον έναν ούτε για τον άλλον τρόπο, γεγονός που είναι από μόνο του αρκετά συγκλονιστικό ώστε να δικαιολογεί νηφάλιες εκτιμήσεις των συνεπειών του.  

Το ήθος της DA είναι να ανταποκριθούμε στα συναισθήματα που συνδέονται με την πρόβλεψη της κατάρρευσης με θετικό τρόπο, με αυτό εννοούμε ότι θέλουμε να συνεργαστούμε μεταξύ μας για να προσπαθήσουμε να μειώσουμε τη βλάβη. Αυτό το επιτυγχάνουμε προσφέροντας ένα πλαίσιο και μέσα για ανθρώπους από όλα τα κοινωνικά στρώματα να έρθουν σε ανοιχτό διάλογο για το πώς αισθάνονται και τι σκέφτονται να κάνουν. Από αυτή την προσέγγιση έχει προκύψει μια ολόκληρη σειρά από ευφάνταστα σχέδια τα τελευταία δύο χρόνια. Η στρογγυλή τράπεζα Cadence είναι μια πρωτοβουλία για ανθρώπους που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν την επαγγελματική τους διορατικότητα για να εισάγουν αφηγήσεις βαθιάς προσαρμογής και κατάρρευσης στην κουλτούρα χάραξης πολιτικής των δημόσιων υπηρεσιών. Η ομάδα DA Business & Finance επανεξετάζει τα οικονομικά, τις εταιρείες και την καινοτομία καλώντας τους επαγγελματίες να συνδεθούν και να παράγουν περιεχόμενο και πρακτικά στοιχεία που θα ωθήσουν το σημερινό σύστημα πέρα από την ατζέντα "business as usual". Η ομάδα DA Parenting παρέχει ένα ασφαλές και θρεπτικό μέρος για τους γονείς να μοιραστούν τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις ιδέες και τους πόρους τους σχετικά με το θέμα της ανατροφής των παιδιών σε αυτή τη δύσκολη εποχή. 

Αυτά είναι μόνο τρία παραδείγματα πρωτοβουλιών που προέκυψαν στο πλαίσιο του Φόρουμ της ΔΑ χωρίς καμία προσπάθεια προσέγγισης μέσω των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης. Ελπίζουμε λοιπόν ότι οι παγκόσμιες περιβαλλοντικές ομάδες και οι περιβαλλοντικοί δημοσιογράφοι θα αρχίσουν να ακούνε τους εκατοντάδες ακαδημαϊκούς που τώρα εκλιπαρούν για ένα χώρο στο δημόσιο διάλογο για να διερευνήσουν την πιθανότητα και τους πιθανούς τρόπους επιβράδυνσης της διαδικασίας της κοινωνικής κατάρρευσης για να σωθεί περισσότερο η κοινωνία και ο φυσικός κόσμος. Είναι οι επιστήμονες που παίρνουν κατάκαρδα την αρχή της προφύλαξης. Ως εκ τούτου, δεν απαιτούν από έναν επιστήμονα να αποδείξει ότι είναι πολύ αργά προτού αρχίσουν να εξετάζουν τις επιπτώσεις της εκτεταμένης κατάρρευσης των συστημάτων από τα οποία εξαρτώνται οι άνθρωποι για τη διατροφή και την ασφάλειά τους. Αντίθετα, ρωτούν λογικά αν οι επιστήμονες μπορούν να αποδείξουν με δεδομένα ότι βρισκόμαστε σε πορεία αποτροπής της καταστροφικής αλλαγής. Αν ένας επιστήμονας δεν μπορεί να δηλώσει ποια στοιχεία θα μπορούσαν να διαψεύσουν τη θεωρία του ότι δεν είναι πολύ αργά για να αποτρέψουμε την καταστροφική αλλαγή, τότε δεν κάνει επιστήμη. Στην περίπτωση του Μάικλ Μαν, έχει ήδη δήλωσε το 2009 ποια δεδομένα θα αποδείκνυαν ότι είναι πολύ αργά για να αποτραπεί μια καταστροφή. Μαζί με άλλους κορυφαίους κλιματολόγους είπε ότι μέχρι το 2020 οι παγκόσμιες εκπομπές θα πρέπει να μειωθούν ραγδαία και να παραμείνουν σε πτώση για να αποφευχθεί η καταστροφική αύξηση της θερμοκρασίας. Η άποψή μας είναι ότι ακόμη και αν υπάρχει μια υπόνοια της πιθανότητας ότι έρχονται εκτεταμένες καταστροφικές επιπτώσεις, τότε θα πρέπει να το εξετάσουμε πολύ προσεκτικά, όσο δύσκολο κι αν είναι συναισθηματικά αυτό.

Αν εμείς δεν μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε, θα το κάνουν άλλοι. Δαιμονοποιώντας άτομα ή ομάδες που ζητούν ώριμη διαβούλευση και συνεργατικές απαντήσεις στην πιθανότητα ή την πιθανότητα καταστροφικών συνεπειών της κλιματικής κατάρρευσης, ο καθηγητής Mann συμβάλλει σε μια αφήγηση που εμποδίζει τις κυβερνήσεις, τις κοινότητες και τους θεσμούς να εξετάσουν τρόπους υποστήριξης των ανθρώπων σε αυτόν τον αυξημένο κατακερματισμό. Ορισμένοι από τους παγκόσμιους στρατούς το σχεδιάζουν (πίσω από κλειστές πόρτες). Δεν είναι αυτοί που θα πρέπει να αφήνονται να καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντιδράσουν οι κοινωνίες.

Αν κάποιοι επιστήμονες του κλίματος θέλουν έναν πόλεμο λέξεων για το κλίμα, όπου οι καθημερινοί ακτιβιστές και πολίτες για το κλίμα είναι πιόνια ή παράπλευρες απώλειες στην προσπάθειά τους να κερδίσουν την προσοχή και να επηρεάσουν την εξουσία, τότε δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα άλλο από το να καλωσορίσουμε τους πρόσφυγες από αυτόν τον αγώνα. Ελπίζουμε οι εν λόγω επιστήμονες του κλίματος να σκεφτούν αν μπορεί να υπάρχει ένας πόλεμος μέσα τους, καθώς καταπολεμούν τα δικά τους συναισθήματα απόγνωσης. Είναι κάτι που ο κλιματολόγος δρ Βόλφγκανγκ Κνορ μίλησε για εύγλωττα όταν καλεί τους κλιματολόγους να ανοιχτούν στη σοφία για την παγκόσμια δυσπραγία μας. Το Φόρουμ Βαθύτερης Προσαρμογής έχει αναπτύξει προσεγγίσεις του διαλόγου οι οποίες παρέχουν τρόπους να ζούμε με σκέψεις και συναισθήματα που μπορεί προηγουμένως να τα είχαμε βιώσει ως ανυπόφορα. Ελπίζουμε λοιπόν να συνεργαστούμε με περισσότερους επιστήμονες στο μέλλον. Ένας από τους λόγους για τους οποίους θέλουμε να συνεργαστούμε με επιστήμονες οι οποίοι επί του παρόντος αποστρέφονται την προοπτική μας είναι εξαιτίας του τι θα μπορούσε να ακολουθήσει μετά την άρνηση της πιθανότητας κατάρρευσης. Αν τα δύσκολα συναισθήματα σχετικά με τη δυσχερή μας θέση παραμείνουν ανεπεξέργαστα, τότε μπορεί να δούμε κάποιους επιστήμονες να διολισθαίνουν σε άλλου είδους πολεμική ρητορική - απαιτώντας αυταρχικές και αμυντικές απαντήσεις στην κρίση καθώς αυτή εξελίσσεται.

Αν είστε επιστήμονας και θέλετε μια διαφορετική προσέγγιση από αυτή που ακολουθεί ο καθηγητής Mann, σκεφτείτε τις ακόλουθες δυνατότητες:

• Επικοινωνήστε μαζί μας, συμμετέχοντας στο ερευνητική ομάδα
• Υπογράψτε το διεθνείς μελετητές Προειδοποίηση για τον κίνδυνο κατάρρευσης και να συμμετάσχουν στο διάλογο εκατοντάδων επιστημόνων
• Αναλάβετε μη βίαιη άμεση δράση με το Επιστήμονες Ομάδα εξέγερσης
• Δημοσιεύστε τις δικές σας απαντήσεις στους επιστήμονες που παραποιούν το έργο των ακτιβιστών του κλίματος, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προβλέπουν κοινωνική αναστάτωση και κατάρρευση.

Εικόνα από τον Michael Gaida, στο Pixabay